Eller, günlük yaşantımızda en çok kullandığımız ve çevreyle en fazla temas hâlinde olan organlarımızdır. Bu yoğun kullanım, zamanla ellerin cilt yapısının bozulmasına yol açabilir. Özellikle soğuk hava, temizlik malzemeleri veya kimyasallar gibi dış etkenler, ellerin cildinde kuruluk, çatlama ve ağrılı yaralar oluşmasına neden olabilir.
El Çatlakları Neden Olur?
El çatlakları, çoğunlukla çevresel faktörlerin ve yaşam tarzı alışkanlıklarının etkisiyle meydana gelir. Bununla birlikte, bazı durumlarda bu çatlaklar, altta yatan sistemik sağlık sorunlarına bağlı olarak da gelişebilir. El çatlaklarının başlıca nedenleri arasında şunlar yer alır:
Soğuk Hava ve Düşük Nem: Kış aylarında hava neminin düşmesi, cildin kurumasına ve çatlamasına zemin hazırlar. Özellikle dışarıda çalışanlar veya eldiven kullanmayan kişilerde çatlama riski artar.
Sık El Yıkama: Hijyenin ön planda olduğu günümüzde sık sık el yıkamak, cildin doğal bariyerini zayıflatabilir. Özellikle sıcak su ve alkollü dezenfektanlar, ciltteki koruyucu tabakayı ortadan kaldırabilir.
Temizlik Ürünleriyle Temas: Deterjan, çamaşır suyu, sabun gibi kimyasal içerikli temizlik ürünleri, ellerin cilt bariyerini bozarak kuruluk ve çatlaklara yol açabilir.
Güneş Işınları: Uzun süre güneşe maruz kalmak, cildin kurumasına ve yaşlanmasına neden olabilir. Güneş ışığı, ciltteki nem dengesini bozar.
Egzama ve Sedef Hastalıkları: Egzama ve sedef hastalıkları gibi cilt hastalıkları, ellerde derin çatlakların oluşmasına neden olabilir. Egzama, kaşıntı ve kızarıklıkla beraber deride kuruma ve çatlamaya yol açarken, sedef hastalığı ise parmak kenarlarında kalınlaşmış deriye ve çatlaklara yol açabilir.
İç Hastalıklar: Diyabet, tiroid hastalıkları ve vitamin eksiklikleri gibi iç hastalıklar da ellerde kuruluk ve çatlaklara neden olabilir.
Yetersiz Sıvı Alımı ve Beslenme Düzeni: Vücudun yeterli su alımının olmaması ve omega-3, E vitamini gibi cilt sağlığını destekleyen besin öğelerinin eksikliği, ciltte kuruma ve çatlama ihtimalini artırır.
El Çatlaklarına Ne İyi Gelir?
El çatlakları, rahatsızlık verebilir ve günlük yaşamı zorlaştırabilir. Ancak doğru bakım yöntemleri ve tedavi yöntemleri ile çatlakların iyileştirilmesi mümkündür. El çatlaklarının tedavisinde aşağıdaki yöntemler etkili olabilir:
Nemlendirici Kremler ve Merhemler: Yoğun nemlendirici özelliklere sahip kremler ve merhemler, cilt bariyerini onarmaya yardımcı olabilir. Özellikle gliserin, shea yağı, panthenol gibi içerikler içeren ürünler tercih edilmelidir.
Doğru El Yıkama Alışkanlığı: Eller ılık suyla yıkanmalı ve doğal içerikli sabunlar kullanılmalıdır. Kimyasal sabunlar, cildi kurutabilir. Ayrıca, eller yıkandıktan sonra hemen nemlendirici sürülmesi gerekmektedir.
Koruyucu Eldiven Kullanımı: Ev işleri yaparken, özellikle temizlik ürünleri ile temasta bulunurken, eldiven kullanmak elleri kimyasallardan korur. Ayrıca soğuk havalarda da eldiven kullanmak, ellerin kurumasını ve çatlamasını engelleyebilir.
Sağlıklı Beslenme ve Vitamin Takviyesi: E vitamini, B vitaminleri, çinko ve omega-3 gibi besin öğeleri, cilt sağlığını destekler. Bol su içmek de cildin nem dengesini korur.
Gece Bakımı: Gece boyunca ellerin nemlendirici kremle bakımını yapmak, cildin iyileşmesine yardımcı olur. Ayrıca pamuklu eldiven kullanarak ürünün daha iyi emilmesini sağlayabilirsiniz.
Peeling ve Ölü Deri Temizliği: Haftada bir veya iki kez yapılan nazik peeling, cildin ölü derilerden arınmasını sağlar ve nemlendiricilerin etkisini artırır.
El Çatlakları Nasıl Geçer?
El çatlaklarını geçirmek, düzenli ve doğru bakım gerektirir. Çatlakların derinliğine ve şiddetine göre bakım yöntemleri değişiklik gösterebilir:
Hafif ve Yüzeysel Çatlaklar: Günde 3-4 kez nemlendirici uygulamak, cildi koruyacak yumuşak sabunlar kullanmak ve elleri aşırı yıkamaktan kaçınmak gerekmektedir.
Derin ve Ağrılı Çatlaklar: Onarıcı bariyer kremleri kullanmak, antibiyotikli kremler gerekebilir. Bu durumda doktora danışmak, altta yatan cilt hastalıklarını teşhis etmek için önemlidir.
El Çatlakları için Evde Ne Yapılır?
Evde uygulayabileceğiniz doğal yöntemler de el çatlaklarını gidermede yardımcı olabilir. Bu yöntemler, doğal içerikler kullanılarak rahatlama sağlanabilir:
Zeytinyağı ve Hindistan Cevizi Yağı: Bu yağlar, nemlendirici özellikleriyle cildi besler. Eller hafif nemliyken, bu yağlardan birkaç damla masaj yaparak uygulanabilir.
Bal ve Süt Karışımı: Bir kâse ılık sütün içine bir tatlı kaşığı bal eklenip, eller bu karışıma batırılabilir. Bal, antibakteriyel özellik gösterirken, süt ise cildi yumuşatır.
Yoğurt ve Yulaf Peelingi: Yarım kâse yoğurt ile bir avuç öğütülmüş yulaf karıştırılarak, ellerde nazikçe peeling yapılabilir. Bu yöntem, ciltteki ölü hücreleri temizler.
Shea Yağı: Shea yağı, derin nemlendirici etkisiyle bilinir. Çatlak bölgelere düzenli olarak uygulanması, cildin toparlanmasına yardımcı olabilir.
Aloe Vera Jeli: Aloe vera, yatıştırıcı ve iyileştirici özelliklere sahip bir bitkidir. Taze aloe vera jeli, doğrudan çatlak bölgelere uygulanabilir.